Showing posts with label સંવાદ દ્વારા હાસ્ય. Show all posts
Showing posts with label સંવાદ દ્વારા હાસ્ય. Show all posts

Tuesday, March 11, 2025

ચીની ચાઉમાઉ: અનુસર્જન: બધું બરાબર

"સમ્રાટનો જય હો!"
"બોલો હાઉવાઉ! આપણા રાજમાં બધું બરાબર છે ને?"
"નામદાર, આપના રાજમાં બધું બરાબર છે. પ્રજાને કોઈ વાતે દુ:ખ નથી. બધું મસ્ત ચાલે છે."
"હાઉવાઉ, મારી ખુશામત ન કરો. મારે વિગતવાર અહેવાલ જોઈએ."
"જુઓ નામદાર, આપના રાજ્યમાં સૂરજ પૂર્વમાં ઊગે છે ને પશ્ચિમમાં આથમે છે."
"આવી ગયો ને દાદો લાઈન પર! બોલો, આગળ..."
"પૃથ્વી સૂરજ ફરતે આખા વરસમાં એક ચક્કર નિયમીતપણે મારે છે."
"હં...બહુ આડીતેડી ફરતી'તી. સીધીદોર કરી દીધી. આ સિવાય?"
"નામદાર, સૂરજ આથમે એ પછી જ રાત પડે છે, ને સૂરજ ઊગે પછી જ દા'ડો શરૂ થાય છે."
"સરસ. હવે કંઈ રહે છે?"
"નામદાર, એ સિવાય તો...બેરોજગારી, અરાજકતા, કવિસંમેલન, ભૂખમરો, ટ્રોલઉદ્યોગ, અર્થતંત્ર...."
"બસ, બસ! આ બધાનું શું છે? એ સરખાં થઈ ગયાં? પરિસ્થિતિ આ હદે કાબૂબહાર ગઈ છે અને તમે મને કહેતા સુદ્ધાં નથી?"
"સમ્રાટનો જય હો! મારું વાક્ય અધૂરું હતું. હું એમ કહેતો હતો કે આ બધું પહેલાંના જેવું જ છે."
"એમ જ હોય ને! શાસન કોનું છે? ચાઉમાઉનું...! એ ચાઉમાઉ કે......"
"......જેનું નામ સાંભળતાં જ દુશ્મનનાં બાળકો ગભરાઈ જાય છે અને ઉંઘમાંથી છળીને જાગી ઉઠે છે."
"શાબાશ, હાઉવાઉ! તમારું દીવાનપદું ટકી રહેશે."

Monday, March 10, 2025

ચીની ચાઉમાઉ: અનુસર્જન: દેશવાસીઓની હકાલપટ્ટી

"સમ્રાટ ચાઉમાઉનો જય હો!"
"બોલો હાઉવાઉ! આજે મોકાણના શા સમાચાર છે?"
"એ શું બોલ્યા, નામદાર? સમ્રાટ ચાઉમાઉના રાજમાં કાણ કેવી ને મોકાણ કેવી?"
"એટલે કાણમોકાણ બંધ છે એમ? શ્વસુરપક્ષનું બેસણું ઊપરના સ્થળે રાખ્યું છે? તસવીર અમારા હૃદયમાં છે?"
"અરે અરે સમ્રાટ! કન્ટ્રોલ યોરસેલ્ફ. લેટ મી કમ ટુ ધ પોઈન્ટ સ્ટ્રેટવે."
"હાઉવાઉ, તમે એ ભૂલી જતા લાગો છો કે કવિતા મેં ભૂલથી કરેલું દુષ્કૃત્ય હતું. તમે ઊખાણાં કરો એટલે મારા મનમાં મિસરા ફૂટવા માંડે છે. હા, તો બોલો, શા સમાચાર છે?"
"સમાચારમાં તો ખાસ કંઈ નથી."
"હાઉવાઉ! તમે મારું ભાષણ નથી લખી રહ્યા. ચાલો, મને જણાવો કે આપણા વિદેશખાતાના શા હાલચાલ છે?"
"સમ્રાટ, વિદેશખાતું એકદમ હાલતુંચાલતું થઈ ગયું છે. પેલો આપણો મિત્રદેશ ખરો ને...."
"કોણ? તાજિકિસ્તાન?"
"અરે, એ તો ભૂખડીબારસ છે."
"તો? તિબેટ?"
"એ તો આપણે પડાવી લીધેલો છે."
"તમે હાઉવાઉ, ઝટ બોલો. વાત શી છે? રશિયાની વાત કરો છો?"
"હા, નામદાર. એ જ."
"કેમ? રશિયાને પેટમાં શી ચૂંક આવી? આપણી સાથે એના સંબંધો સારા છે. આપણને એણે ભાવિ મહાસત્તા નંબર વન ગણવાનું વચન આપેલું છે. આપણા દેશના લોકો પાછલા બારણે ત્યાં જઈને સેટલ થઈ રહ્યા છે, એને લીધે રશિયાની ઈકોનોમી ચાઈનીઝ પતંગની જેમ આકાશમાં અધ્ધર ઊડી રહી છે."
"નામદાર, આપ વક્તવ્યની તૈયારી નથી કરી રહ્યા. મારી વાત સાંભળો."
"તે સાંભળું જ છું ને ક્યારનો? તમે બોલતા નથી."
"એ રશિયાવાળાઓને હવે ચરબી ચડી છે. એમણે કહ્યું છે કે એમણે હવે કોઈની જરૂર નથી. દુનિયામાં એક જ મહાસત્તા છે અને રહેશે, અને એ રશિયા. એ તો ઠીક, એમણે આપણા લોકોને હોડીઓમાં ચડાવી ચડાવીને પાછા આપણા દેશમાં ધકેલવા માંડ્યા છે."
"આને કહેવાય ખરો દોસ્ત. બીજો કોઈ હોત તો આપણા લોકોને પેલા તાજિકીસ્તાન- ફાજિકિસ્તાન જેવા ભૂખડીબારસ દેશમાં ધકેલી આપત. આના હૈયે આપણું હિત વસેલું છે."
"મહારાજ, આપણેય ઓછા લાકડે બળીએ એવા નથી. આપણે શરત મૂકી કે રશિયાથી અહીં આવતાં ટાઢ બહુ વાય છે. એ ટાઢમાં અમારા નાગરિકો ઠરીને ઠીકરું થઈ જાય. તો તમે એમ કરો કે ચીની રેશમના તાકામાં એમને વીંટાળો અને હોડીઓમાં ચડાવો."
"એમ કરીને તમે ચીની રેશમના તાકાઓનો એક્સપોર્ટ ઓર્ડર મેળવી લીધો, એમ ને?"
"સમ્રાટ ચાઉમાઉ, આપ તો અંતર્યામી છો."
"હાઉવાઉ, આમાં અંતર્યામી શું? મારા શાસનની આ તો પોલિસી છે. ભૂલી ગયા?"
"નામદાર, કશું ભૂલ્યો નથી. રોજ યાદ રાખીને બે ચીની બદામ ખાઉં છું."
"એમાં ને એમાં તમારી કિંમત એટલી ન થઈ જાય એ જોજો. એવું હોય તો બદામ રશિયાથી આયાત કરાવી લો."
"સમ્રાટ ચાઉમાઉનો જય હો! રશિયાએ કહ્યું છે કે અમારે ત્યાં ચીનથી આયાત કરેલી બદામનો જથ્થો આવી પહોંચશે એ સાથે જ અમે એની પર અમારું લેબલ લગાવીને તમને મોકલી આપીશું."
"શાબ્બાશ! તમે વિચારો કે ઈકોનોમિક્સ ભણ્યો ન હોવા છતાં આપણા દેશના અર્થતંત્રની આ હાલત છે. તો ભણ્યા હોત તો શી હોત?"
"સમ્રાટ ચાઉમાઉનો જય હો!"

Sunday, March 9, 2025

ચીની ચાઉમાઉ: અનુસર્જન: ભીડ

 "સમ્રાટ ચાઉમાઉનો જય હો!"

"બોલો હાઉવાઉ! શા ખબર છે? અઢીસો વર્ષ પછી આવેલા આ તહેવારે એશિયાના સૌથી મોટા શાઓલીન ટેમ્પલે મુલાકાતીઓનો પ્રવાહ કેવોક રહે છે?"
"સમ્રાટનો જય હો. એક અહેવાલ મુજબ છેલ્લા સપ્તાહ દરમિયાન ચીનના અડધાઅડધ લોકોએ આ ટેમ્પલની મુલાકાત લઈને કુંગ ફૂની પ્રેક્ટિસ કરી હતી."
"શું કહ્યું? ચીનના અડધાઅડધ લોકો? હાઉવાઉ, ફેંકવામાં માપ રાખો. મજાકની પણ કંઈક હદ હોય."
"ગુસ્તાખી માફ, નામદાર. અમે તો આપની પાસેથી બધું શીખ્યા છીએ."
"અચ્છા! એમ કહો ને! કલ્લાકના બોલતા શું નથી? તો પછી મને એ કહો કે ચીનના બાકીના અડધા લોકો કેમ બાકી રહી ગયા?"
"નામદારનો જય હો! એ લોકો તો ધંધારોજગાર માટે પરદેશમાં સ્થાયી છે."
"હાઉવાઉ! તમને દીવાન કોણે બનાવ્યા? એમ હોય તો પછી સમાચાર શી રીતે અપાય એ શીખો. એમ કહો કે ગત સપ્તાહ દરમિયાન ચીનના સમગ્ર લોકોએ શાઓલીન ટેમ્પલની મુલાકાત લઈને કરાટે પરંપરાનો વાવટો ફરફરતો રાખવામાં પોતાનું પ્રદાન કર્યું હતું."
"પણ શાહ-એ-ચીન! શાઓલીનને કરાટે સાથે કશી લેવાદેવા નથી."
"હાઉવાઉ! તમે દીવાન બન્યા, પણ દીવાનપદું ન શીખ્યા. લેવાદેવા નથી એ મારો વિષય છે? લેવાદેવા ન હોય તો ઊભી કરો. ચીનની પ્રજાને રાજી રાખો, નાઉ ગેટ અવે એન્ડ સ્ટાર્ટ વર્કિંગ!"
"જો હુકુમ, આલમપનાહ ચાઉમાઉ!"

Thursday, August 15, 2024

ઘર ઘર...

 "જયહિંદ, અંકલ! તમને ખ્યાલ છે ને કે પાકિસ્તાન સાથેનું આપણું યુદ્ધ પૂરું થઈ ગયું છે."

"હા, ભઈ. 1971વાળું તો પતી ગયું, ને એ પછી કારગીલવાળુંય પતી ગયું."
"તો પછી તમે તમારે ઘેર આ શરણાગતિનો સફેદ વાવટો કેમ ફરફરતો રાખ્યો છે? તમારા ઘરનો મામલો છે?"
"એ ને..? એ એકચ્યુલી સફેદ નથી. એમાં તમે આમ જુઓ તો બીજા રંગો..."
"ખબર છે. હુંય ફિઝિક્સમાં ન્યૂટનનો નિયમ ભણ્યો છું. એમાં સાત રંગ સમાયેલા છે એમ જ કહેવું છે ને તમારે?"
"ના, ભઈલા. તારામાં દેશભક્તિનો છાંટોય નથી જણાતો. એમાં માત્ર ત્રણ જ રંગ દેખાશે. આપણા ત્રિરંગાના."
"હેં?? એવું?"
"ભઈ, જોને! ગઈ સાલ તારા જેવું કોઈક પેલું કંઈક 'ઘર ઘર' કે 'હર ઘર' બોલતું આવેલું ને આપી ગયેલું. તે આપણે ફરકાવ્યો એ ફરકાવ્યો. હવે નીચે કોણ ઉતારે?"
"તમે!"
"ભઈ, મને હવે આ ઉંમરે એ બધું ન ફાવે. પણ પહેલાં તું એ તો કહે કે તું શા કામે આવ્યો છે?"
"હું પણ 'હર ઘર' અભિયાન માટે જ આવ્યો છું. લ્યો, આ નવો ત્રિરંગો. કોઇકની પાસે ઉપર લગાવડાવી દેજો."
"ભઈ ભક્ત! આઈ મીન, દેશભક્ત! એક કામ કર ને! તું જ એ લગાવી આપ ને! મને સ્ટૂલ પર ચડતાં હવે બીક લાગે છે."
"અંકલ! સોરી! બીજો કોઈ દિવસ હોત તો લગાવી આપત, પણ આજે તો મારે તમારા જેવા કેટલાય લોકોમાં દેશભાવના જાગ્રત કરવા જવાનું છે. સોરી હોં!"
"ભઈ, એવું હોય તો કાલે આવજે ને! હું તો ઘેર જ હોઉં છું."
"સોરી, કાકા! કાલ સુધીમાં રાષ્ટ્રભાવનાનો ઊભરો શમી જાય. અને એ શમી જાય તો પછી હું મારી જાતનુંય ન સાંભળું. ઓકે? જયહિંદ!"
"હા, ભઈ! તને સ્વતંત્રતા દિવસ મુબારક! તારે એની બહુ જરૂર લાગે છે."

Tuesday, August 15, 2023

ચણા અને આઝાદી

 "તમે આજે શી રીતે ઈન્ડિપેન્ડન્સ ડે સેલિબ્રેટ કરવાના? 'વિમલ' પનીર મસાલા ખાઈને?"

"ના. આ વખતે તો ત્રિરંગી ઢોકળાં બનાવ્યાં છે. તમારે કેમનું છે?"
"અમે આ દિવસને પરંપરાપૂર્વક ઊજવીએ છીએ. છેક 1981 થી અમારે ત્યાં આ દિવસે ચના જોર ગરમની જ આઈટમો બને છે."
"એટલે?"
"એટલે કે ચના જોર ગરમનાં ભજીયાં, ચના જોર ગરમની સબ્જી, ચના જોર ગરમનો હલવો, ચના જોર ગરમનું સલાડ, ચના...."
"અરે, એમ નહીં. પણ આ 1981 શું છે? આઈ મીન એ શેની કટ ઑફ ડેટ છે? આપણને તો આઝાદી અરાઉન્ડ 1947 નહોતી મળી? અને પેલી શું કહે છે, કઈ મુવમેન્ટ... 'મરેંગે યા મારેંગે' ઓર સોર્ટ ઑફ ધેટ..."
"કરેંગે યા મરેંગે..."
"વોટએવર.... એ તો સમવ્હેર અરાઉન્ડ 1942 હતી. યુ નો, આઈ વૉઝ નેવર ગુડ એટ હિસ્ટરી, બટ સ્ટીલ આઈ યુઝ્ડ ટુ સ્કોર ડિસ્ટીન્ક્શન. વેલ, માય ક્વેશ્ચન વૉઝ અબાઉટ 1981 એન્ડ ચના જોર ગરમ."
"વેલ. ઈટ્સ અ ગ્રેટ પેટ્રિઅટ્રિક જેશ્ચર, માય ફ્રેન્ડ. યુ નો, એ વરસે મનોજકુમારની ફિલ્મ 'ક્રાંતિ' આવેલી. એમાં એમણે બતાવેલું કે આપણને આઝાદી મળી એમાં ચના જોર ગરમની શી ભૂમિકા હતી. આઈ વૉઝ સ્પેલબાઉન્ડ એન્ડ સ્ટન્ડ, યાર. ઈસી મોમેન્ટ આઈ મેડ અ વાઉ....
"યાર, આઈ એન્વી યુ. આઈ વુડ હેવ લવ્ડ સચ સેલિબ્રેશન, ડીયર. બટ યુ નો, મારે ગેસની તકલીફ છે."
"લેટ મી ઓનેસ્ટલી ટેલ યુ, ડિયર. દેશ માટે એટલો ગેસ, આઈ મીન, ભોગ તો આપવો પડે."
"આયેમ રિયલી ઈન્સ્પાયર્ડ, યાર. હું આ ગેસ પણ હવે નેશનને ડોનેટ કરી દઈશ."

(આ સંવાદને બહેતર રીતે સમજવા માટે જુઓ 'ક્રાંતિ'નું એ ગીત) 

https://www.youtube.com/watch?v=gQ--qAQ-Z5I


Sunday, February 19, 2023

સાહિત્ય- બાહિત્ય (5)

 "સર, આપના આ પુસ્તક 'સાહિત્ય-બાહિત્ય' વિશે કંઈક કહેશો?"

"અફ કોર્સ! જુઓ, એની છાપેલી કિંમત 130/રૂ. છે, પણ વળતર અને પોસ્ટેજ સાથે રૂ. 120/માં એ મળી શકે છે અને એને 98252 90796 નંબર પર વૉટ્સેપ દ્વારા મંગાવી શકાય છે. ઈઝ ધેર એનીથિંગ યુ વોન્ટ મોર?"
"ઓહ, સર! આપ પણ...આ કંઈ ટી.વી.પર ડીબેટ નથી કે આપ આપનો એજેન્ડા જ ચલાવ્યે રાખો. મારું એમ પૂછવું હતું કે એ પુસ્તક શેના વિશે છે, એનો શો વિષય છે, આપની સર્જનપ્રક્રિયા....ઓકે. ચાલો. મને બે વાક્યોમાં કહો કે એ પુસ્તક મારે શા માટે ખરીદવું જોઈએ."
"બસો-અઢીસો રૂપિયાનો ગમે એવો પીત્ઝા ખાઈને પેટ બગાડવા કરતાં માત્ર એકસો ને વીસ રૂપિયામાં મગજ બગાડવું સારું. અને એય તે ઘેરબેઠે. ઓકે?"
"સર, યુ ક્રોસ્ડ ધ લિમિટ. આપે ત્રણ વાક્યોમાં જવાબ આપ્યો. 'ઓકે' પણ સ્વતંત્ર વાક્ય જ ગણાય."
"ભઈ, તું મારી લિમિટ બતાવવાને બદલે તારી લિમિટમાં રહે ને? ચાલ, તું મને કહે કે તું આ પુસ્તક શા માટે ખરીદે? વાક્યોની કોઈ લિમિટ નથી, ઓકે?"
"પહેલું કારણ તો એ કે એક ચોપડી ખરીદવાથી હું કેટલા બધા પરિવારોને સપોર્ટ કરું છું. લેખક, પ્રકાશક, પ્રિન્ટર, બાઈન્ડર, વિક્રેતા, પેકેજિંગ કરનાર, કુરિયરવાળો....એન્ડ મેની મોર!"
"હેં????"
"હજી સાંભળો તો ખરા. એકસો વીસ રૂપિયાની વેલ્યુ શું આ જમાનામાં? સાહેબ, ગાયોને લીલું ઘાસ નાખવા જઈએ ને તો એનો પૂળોય દોઢસોનો આવે છે. અને એમાંય અડધું ઘાસ સૂકું હોય. હવે સાહેબ, મને તો મારા ખાનદાનમાંથી જ સંસ્કાર મળેલા છે કે આપણે કમાય એટલું પુણ્ય કમાઈ લેવું. સાહેબ, તમે જ કહો. આ ભાવે આટલું પુણ્ય મળે તો કોઈ છોડે?"
"..............."
"હેલો! એકસો આઠ? અહીં એક ભાઈ પડ્યા છે. ના, ના. કોઈએ ટક્કર નથી મારી. લોહીબોહી નથી નીકળ્યું. ઈન્ટર્નલ ઈન્જરી લાગે છે...ઓકે, સાત-આઠ મિનીટમાં ને? ફાઈન. એન્ડ વન મોર થિંગ! એકસો ને વીસ રૂપિયા છૂટા રાખજો."

Wednesday, February 15, 2023

સાહિત્ય-બાહિત્ય (3)


"વેલકમ, સર! અમારા 'ચોપડીને ચોપડો' કાર્યક્રમમાં આપનું સ્વાગત છે."

"ભાઈશ્રી, પહેલાં તો તમે તમારા કાર્યક્રમનો ઉચ્ચાર સરખો કરતાં શીખો. 'ચોપડી ને ચોપડો' એમ બોલાય. અહીં 'ને' એટલે 'અને' સમજવું. 'અ'નો અહીં લોપ થાય છે. ચોપડી નારી જાતિ અને ચોપડો નરજાતિ. લિંગભેદ થકી અહીં વિરોધાભાસ પેદા થાય છે અને એ બન્નેનો આ કાર્યક્રમમાં સમન્વય હશે એમ ધારું છું."
"સોરી સર, પણ મહેમાન તરીકે આવ્યા છો તો મહેમાનની જેમ જ વર્તો. તમને એમ હશે કે ગુજરાતી વ્યાકરણ તમને એકલાને જ આવડે. તો સાંભળો. આ કાર્યક્રમની વિભાવના હતી 'ચોપડીને મણમણની ચોપડો.' ખરેખર તો કર્મણિ પ્રયોગ અનુસાર 'ચોપડાવો' આવે, પણ આપના જેવા વિદ્વજ્જનોને ગોથું ખવડાવવા માટે અમે 'ચોપડો' રાખ્યું. 'મણમણ' શબ્દસમૂહનો અહીં લોપ થાય છે. હવે આપણે કાર્યક્રમ શરૂ કરીશું?"
"!!!!!"
"મિત્રો, 'ચોપડીને ચોપડો' કાર્યક્રમમાં આજે જે ચોપડીને આપણે ચોપડવાની છે એનું નામ છે 'સાહિત્ય-બાહિત્ય'. એના લેખકશ્રી આજે અમારા સ્ટુડિયોમાં ઉપસ્થિત છે. સ્વાગત છે, સાહેબ. પધારો."
"નમસ્તે."
"સર, સૌથી પહેલાં મને એ કહો કે આપની ચોપડીને આમ તો વાચકો ચોપડાવે છે. એને બદલે આપે ચોપડીનું નામ જ એવું રાખ્યું કે જાણે આપ પોતે જ એને ચોપડાવતા હો એમ લાગે છે. આનું કારણ શું?"
"આત્મનિર્ભરતા."
"આપ બહુ નિખાલસ છો, સર! આ ચોપડી લખવાની પ્રેરણા આપને શી રીતે મળી?"
"લેખકોને પ્રેરણાઓ શી રીતે મળે એ બાબત લેખક કરતાં વાચકો વધુ જાણતા હોય છે. એટલામાં સમજી જાવ."
"ધેટ્સ વન્ડરફૂલ. નાઉ આ ચોપડીના કન્ટેન્ટ વિશે કંઈક કહેશો?"
"ના, નહીં કહું. અરે, ગમ્મત કરું છું. તમે મને અહીં કહેવા માટે તો બોલાવ્યો છે, તો વાક્યના છેડે પ્રશ્નાર્થચિહ્નને બદલે પૂર્ણવિરામ જ રાખો ને!"
"સર, અમારે શું કરવું એ આપ ઑફ્ફ ધ માઈક કહેશો. અત્યારે હું પૂછું એટલાનો જવાબ આપો."
"તમે મને અહીં ઈન્ટરવ્યૂ માટે બોલાવ્યો છે કે ઈન્ટરરોગેશન માટે?"
"ઓહ...માય...માય...! યુ આર વેરી સ્માર્ટ, સર! એકચ્યુલી અમારા ઈન્ટરવ્યૂ ઈન્ટરરોગેશન લેવલના જ હોય છે. આપે તરત પકડી પાડ્યું, હોં! આમ તો કહેવાય નહીં, સર, પણ એક ગેસ્ટ આ કાર્યક્રમમાં આવેલા તો એમને અમારા સવાલથી એટલો પસીનો છૂટી ગયેલો કે અડધો ડઝન નેપકીન ઓછા પડેલા."
"પેપર નેપકીન?"
"સર, આપ ધાર્યા કરતાં વધુ સ્માર્ટ નીકળ્યા. ગમે એ કહો, પણ આપ લેખક લાગતા નથી. આમાં આવ્યા એ પહેલાં આપ શું કરતા હતા?"
"હું નીચે મારી સાયકલ પાર્ક કરતો હતો. બહુ મથ્યો, પણ સ્કૂટરો એટલાં બધાં નજીક ગોઠવાયેલાં કે મારી પાતળી સાયકલ એની વચ્ચે જઈ જ ન શકી. આથી મારે આવવામાં ત્રીસ સેકન્ડનો વિલંબ થયો."
"ધેટ્સ નથિંગ, સર! અમે અહીં ત્રીસ મિનીટ મોડા આવીએ તોય પંચ થઈ જાય."
"આપણામાં કહેવત છે ને કે પંચ ત્યાં પરમેશ્વર. પણ તમે મને મારી ચોપડીના કન્ટેન્ટ વિશે પૂછતા હતા."
"વેલ સર, ધ ટાઈમ ઈઝ અપ નાઉ. હવે ફરી ક્યારેક અમારા કાર્યક્રમમાં તમને આવવાનો લાભ મળે ત્યારે વધુ વાત કરીશું."
"વાત મારે કરવાની છે કે તમારે?"
"તો દર્શક મિત્રો, આપે જોયું કે આપણા આ કાર્યક્રમમાં આપણે 'સાહિત્ય-બાહિત્ય' નામની આ ચોપડીને કેવી ચોપડાવી દીધી. આ નિર્ભયતા જ અમારા કાર્યક્રમની પિછાણ છે. અને આપ સૌના પ્યાર થકી જ એ અમે લાવી શક્યા છીએ. અમારા આ કાર્યક્રમમાં ચોપડાવવા લાયક ચોપડીઓનાં સૂચન આપ અમને મોકલી શકો છો. આપનું નામ ગુપ્ત રાખવામાં આવશે. અમારો આ કાર્યક્રમ આપને કેવો લાગ્યો એનો પ્રતિભાવ આપ અમને વૉટ્સેપ પર મોકલી શકશો. સર્વોત્તમ માટે 1, ઉત્તમ માટે 2 અને સારો માટે 3 ટાઈપ કરશો. અમારો વૉટ્સેપ નંબર છે...."
"... 98252 90796, કાર્તિક શાહ. પુસ્તકની કિંમત ર..130/, વળતર સાથે 120/, પોસ્ટેજ ફ્રી. સાર્થક પ્રકાશનની વેબસાઈટ પર એ મૂકાય ત્યાં સુધી આપ વૉટ્સેપ દ્વારા ઓર્ડર નોંધાવી શકશો. જયહિંદ."
"અરે સર! તમે અમારા કાર્યક્રમમાં તમારો એજન્ડા ક્યાં ઘૂસાડ્યો?"
"તમે જ શીખવ્યું. ગુડબાય, દર્શકમિત્રો!"

Tuesday, February 14, 2023

સાહિત્ય-બાહિત્ય (2)

 "સર, અભિનંદન!"

"ભઈ, શેના અભિનંદન? મને એકે પદ્મ પુરસ્કાર નથી મળ્યો એના?"
"સર, એટલા બધા વિનમ્ર ન બનો. નહીંતર કોકની આંખે ચડી જશો અને તમને એ મળી જશે તો પછી મુશ્કેલી થશે."
"અરે યાર! કોકની આંખે નથી ચડાતું એ જ તો તકલીફ છે. પ્લીઝ, કંઈક ગોઠવો ને આપણું?"
"આપણું? મારે એની જરૂર નથી. અને તમારી એ લોકોને જરૂર નથી. પછી કેમનું ગોઠવાય? પણ આ બધામાં તમે આખી વાતને આડે પાટે ચડાવી દીધી."
"એમ? એ શી રીતે?"
"જુઓ ને, હું એમ કહેતો હતો કે તમારા હાસ્યલેખોની સુપરહીટ બુક 'સળી નહીં, સાવરણી' પછી તમે એવી જ સુપરહીટ બીજી બુક લઈને આવી રહ્યા છો એવું જાણવા મળ્યું."
"એક મિનીટ, બ્રો! તમને આવી ખોટી માહિતી કોણે આપી?"
"કઈ ખોટી માહિતી? તમે નવી બુક લઈને આવી રહ્યા છો એ?"
"અરે , ના યાર! મારી આગલી બુક સુપરહીટ હતી એ!"
"ઓહ સર! તમેય શું? સાચું માની ગયા? આ તો શ્રાવણ માસની આગળ જેમ 'પવિત્ર' લખીએ એના જેવો વહેવાર છે."
"હા...આ....શ!"
"એટલે તમે હાસ્યની નવી સુપરહીટ બુક લઈને આવી રહ્યા છો એ તો સાચું ને?"
"હા ભઈ! એની ના નહીં પાડું. પણ એની વિગતો હમણાં નહીં આપું, હોં! શું કે પછી બધા પૂછપૂછ કરે ને આપણને ખબર ન હોય તો નીચાજોણું થાય, યુ નો!"
"સર, ટુ બી ઓનેસ્ટ એન્ડ ફ્રેન્ક, કોઈ કાકોય તમારી બુક વિશે પૂછવા નવરો નથી. આ તો શું કે, મને ડાયરેક્ટ પ્રેસમાંથી ખબર પડી એટલે થયું કે લાવો, તમને સરપ્રાઈઝ આપીએ. ઓકે? તમતમારે જલસા કરો હોં! કોઈ તમને ડિસ્ટર્બ નહીં કરે."
"આભાર, દોસ્ત! વધુ વિગતો ટૂંક સમયમાં હોં!"
"જેને જોઈતી હોય એને આપજો."

Monday, February 13, 2023

સાહિત્ય-બાહિત્ય (1)

 "સર, પછી શું થયું પેલું?"

"કેમ? હિન્ડનબર્ગ રિપોર્ટ તો આવી ગયો. હવે શું થવાનું બાકી છે?"

"અરે, સર! તમે વૈશ્વિક સ્તરથી થોડા નીચે ઉતરો. હું તો પેલી તમારી ચોપડીની વાત કરતો હતો. એ ક્યારે બહાર પડવાની છે? એની શું પ્રાઈસ છે? એની પર શું ડિસ્કાઉન્ટ છે? એ ક્યાંથી મળશે?"
"ઓહ! એમાં શું છે એ અંગે તમને સહેજ પણ જિજ્ઞાસા નથી, મિત્ર?"
"સર, સાચું કહું ને તો, તમારી નહીં, કોઈ બી ચોપડીમાં હોઈ હોઈને શું હોવાનું? એનું એ જ જ્ઞાન, એની એ જ ફિલોસોફી, પોતે સુપિરિયર હોવાનો દાવો, ગૂગલ પરથી લીધેલી માહિતી...!"
"તો પછી તમને એની પ્રાઈસ, ડિસ્કાઉન્ટ ને એ બધામાં શો રસ?"
"સર! મારા બાપાએ બાળપણથી મને શીખવ્યું છે કે હંમેશાં જરૂરતમંદ માટે કંઈક કરી છૂટવું. આપણે એ સંસ્કાર હજી જાળવી રાખ્યા છે. ગમે એવી વાહિયાત ચોપડી હોય તો પણ હું દસ પંદર ખરીદીને મિત્રોને ભેટ આપતો હોઉં છું."
"મને આપનું બજેટ જણાવશો? તો શું કે કોસ્ટિંગ એ મુજબ સેટ કરાવું."
"સર, બજેટ નો ઈશ્યુ. પણ દોઢસો સુધી ચાલે."
"ઓકે. તમે કેટલી, સોએક નકલ લેવાના?"
"સર, સર! તમે આ સવાલ મને દસ વરસ પહેલાં પૂછ્યો હોત તો હું સો નહીં, બસો કહેત. પણ હવે મારી પાસે મિત્રો જ રહ્યા નથી."
"આયેમ સોરી. એ બધા કોરોનામાં.....?"
"અરે, ના સર. કોરોના તો પછી આવ્યો. આ ચોપડીઓ વહેંચવાની મારી પ્રવૃત્તિ નડી ગઈ."
"ઓહ, સો સોરી! તમે મિત્રતાના ભોગે આ સત્કાર્ય કરો છો એનો આનંદ છે. પણ મારે હવે નવેસરથી કોસ્ટિંગ કરાવવું પડશે. ત્યાં સુધી તમે થોડા નવા મિત્રો બનાવી લો. ઓકે?"
"થેન્ક યુ, સર! આજકાલ વાચકની વ્યથા સમજે એવા લેખક જ ક્યાં રહ્યા છે? એક આ તમે અપવાદ નીકળ્યા."
"તમે નસીબદાર કે તમને એક જ અપવાદ મળ્યા. અમારે તો અપવાદ જ અપવાદ છે. મારું બેટું, કોઈ એવું મળતું જ નથી કે નિયમ સાબિત કરે."
"સર, એ તો જેવું જેનું ફિલ્ડ, હેં ને!"

Friday, August 19, 2022

જન્માષ્ટમી અને સાહિત્યિક પ્રદાન

 "સર, આજે જન્માષ્ટમી છે. એ નિમિત્તે મારે આપને એક સવાલ પૂછવો છે. મે આઈ?"

"બ્રો, ધીસ ઈઝ ઑગષ્ટ. ઈઝન્ટ ઈટ?"
"ઓહ નો, સર! યસ, આઈ મીન..આપે લેખનનાં આટઆટલાં સ્વરૂપોમાં ખેડાણ કર્યું છે, તો મને પૂછવાનું મન થાય કે..."
"હા, ભઈ! ખેડાણ જ કર્યું છે. કશું ઉગ્યું ક્યાં છે?"
"એમ નહીં, સર! વ્હૉટ આઈ વોન્ટ ટુ નો ઈઝ કે- આપે આજ સુધી કૃષ્ણ વિશે એકે કાવ્ય લખ્યું નથી, નિબંધ લખ્યો નથી, હાસ્યલેખ સુદ્ધાં લખ્યો નથી...."
"....કૃષ્ણલીલા અને મેનેજમેન્ટના સિદ્ધાંતો વિશે લખ્યું નથી, કૃષ્ણ એઝ અ માર્કેટિંગ પર્સન બાબતે નથી લખ્યું, જરાસંધનું એન્કાઉન્ટર અને શ્રીકૃષ્ણની ભૂમિકા વિષેય કશું લખ્યું નથી.."
"વાઉ સર! એક્ઝેક્ટલી! તો મારે એ જાણવું છે કે આપે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ વિશેના ગુજરાતી સાહિત્યમાં હજી સુધી કેમ કશું પ્રદાન નથી આપ્યું? આઈ જસ્ટ વોન્ટ ટુ નો...ઈન ફેક્ટ, ધ હોલ ગુજરાત વોન્ટ્સ ટુ નો."
"ભઈ જો. આ આપણે ભેગા મળીને જે નથી લખ્યાનું ગણાવ્યું ને, એને જ મારું પ્રદાન ગણ. સમજ્યો?"

Thursday, June 23, 2022

યોગ દિવસ પછી...

 "અરે! તમે આજે ગજબ સ્ફૂર્તિમાં લાગો છો. આ પહેલાં તમને કદી આ રીતે જોયા નથી. શું રહસ્ય છે આનું? કાલે યોગબોગ કર્યો લાગે છે."

"યસ, રાઈટ યુ આર. તમે મને કાયમ યોગ કરવાનું કહેતા હો છો. મને થયું કે કાલે યોગ દિવસ છે, તો કરીએ કંકુના. એટલે પછી મેં..."
"શું કર્યું? સૂર્ય નમસ્કાર?"
"ખોટું નહીં કહું. આમ હું કદી જોતો નથી, પણ મેં કાલે ટી.વી. ઑન કર્યું અને જોયું તો એક જણ સૂર્ય નમસ્કાર કરી રહ્યો હતો. મેં ગણવાનું ચાલુ કર્યું...એક...બે...ત્રણ...માનશો નહીં. એ માણસે સહેજ પણ અટક્યા વિના વીસ સૂર્ય નમસ્કાર ખેંચી કાઢ્યા."
"વાઉ!"
"તો મને તરત તમે યાદ આવ્યા કે તમે કાયમ સૂર્ય નમસ્કારનો મહિમા ગાતા હો છો. એટલે તમે આમ કરી શકો કે કેમ એ સવાલ થયો."
"તમે વીસની ક્યાં વાત કરો છો? હું તો એક માણસને રોજ ત્રીસ સૂર્યનમસ્કાર કરતો જોઉં છું. એક જ સ્ટ્રેચમાં."

Wednesday, June 22, 2022

નથી સંચાલક હું મારગ ભૂલ્યો...

 "જે પુષ્પથી કોમળ, અને વજ્રથી કઠોર છે, જેમની સાહિત્યનિષ્ઠાના દાખલા ગુજરાત, ભારત કે એશિયામાં જ નહીં, ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવ પર પણ અપાય છે, એમની રમૂજવૃત્તિ તો...સમરકંદ-બુખારા ઓવારી જવાનું મન થાય એવી, જહોની લીવર, જહોની વૉકર કે ગુસાંઈરામ પણ પાણી ભરે એવી- હજી કાલે જ મને ફોનમાં કહેતા હતા કે- 'એક અઠવાડિયામાં કેટલા વાર આવે?' મેં કહ્યું, 'સાત', તો એ ખડખડાટ હસીને કહે કે 'અઠવાડિયામાં તો એકે 'વાર' ન આવે.'- તો સાહેબ, મારા જેવો માણસ પણ વિચારતો થઈ ગયો બે ઘડી. એમનો ટ્રાવેલનો શોખ એટલે...કદાચ માર્કો પોલો આજે હોત તો એ પણ લઘુતાગ્રંથિ અનુભવતો હોત, એમનો ભોજનપ્રેમ કેવો- ગયા રવિવારે મને ફોનમાં કહે, 'તમે મંચુરિયન બૉલ્સને કાઠિયાવાડી કઢીમાં બોળીને ખાધા છે?' હું કંઈ એમના જેવો સ્વાદિયો નહીં, પણ લકીલી અમારે ત્યાં એક લારીવાળાને મેં જ આ રેસિપી અપનાવવા કહેલું, એટલે મને ખ્યાલ કે આવું કંઈક છે, એટલે મૂળ વાત એ કે- હી ઈઝ અ સાયન્ટિસ્ટ હીમસેલ્ફ...."

(ગુસપુસ અવાજે)
"સર, સર, જસ્ટ અ મિનીટ! પ્લીઈઈઝ!"
"શું છે, યાર? ખબર છે કે મારા ભાગે વીસ મિનીટ ફાળવાયેલી છે.."

"એમ નહીં, સર! આપના સાથીવક્તાનો પરિચય તો મારે આપવાનો છે. આપ આટલો વિસ્તૃત પરિચય આપી દેશો તો પછી મારે ભાગે..."

"દોસ્ત! તમને નહીં સમજાય. આ પરિચય તો આપણા આયોજકશ્રીનો છે. નાઉ લેટ મી કન્ટિન્યૂ.
(માઈક પર)
"હા, તો દોસ્તો! હું ક્યાં હતો?"
(શ્રોતાઓમાંથી કોઈકનો અવાજ) "દ્વારકાધીશના ચરણોમાં."


Tuesday, June 21, 2022

યોગમાં ભળે પતંગ તો...

 ‘સર, તમે આ એક કામ ઉત્તમ કર્યું, હોં!’

‘કયું? આજે દેશમાં રહ્યો એ?’

‘એ તો ખરું જ, સર. પણ આ 21 મી જૂનને ‘વર્લ્ડ યોગા ડે’ બનાવી દીધો એ.’

‘ભાઈ, એ તો મારી ફરજ છે. આપણી સંસ્કૃતિ વિશ્વની પ્રાચીનતમ સંસ્કૃતિ છે. આપણા લોકો તો છેક ગુફામાં હતા ત્યારથી.....’

‘સર, સર! એક મિનીટ! આપણે દેશમાં જ છીએ.’

‘સોરી! આ તો તમે વખાણ કર્યા એટલે મારાથી રહેવાયું નહીં.’

‘સર, માફ કરશો. આખું વિશ્વ આ બાબતે આપની પ્રશંસા કરતાં થાકતું નથી. પણ અમને ગુજરાતવાસીઓને બહુ મોટી ફરિયાદ છે. આઈ મીન, નારાજગી છે. એટલે કે એક સૂચન છે.’

‘અલ્યા, હું તમને સૂચન કરનારો અને હવે તમે મને સૂચન કરશો?’

‘સર, એટલે એવું નથી. તમે સાંભળો તો ખરા?’

‘લે. પહેલાં તમે સૂચન કરો અને પાછું મને સાંભળવાનું પણ કહો. હું ચાર વરસ બહાર શું ગયો કે મારા બેટા, ફાટીને ધાબે, આઈ મીન, ધુમાડે જતા રહ્યા છો.’

‘સર, એક્ઝેક્ટલી! ધાબાને લગતી જ વાત હતી.’

‘અલ્યા, તમારા બધાના ધાબે આવીને હું પતંગ ચગાવી ગયો છું. ભૂલી ગયા? નીકળી પડ્યા છે પાછા, સૂચનો કરવા.’

‘સર, આપ ધાબે આવ્યા ત્યારે અમે ઓલરેડી પતંગ ચગાવી રાખેલી. આપને તો સહેલ ખાવા જ આપેલી. પણ આપના ગયા પછી દરેક ઊત્તરાયણે પવન સાવ પડી જાય છે. તો અમારું સૂચન એટલું જ હતું કે આ ‘વર્લ્ડ યોગા ડે’ 21 મી જૂને રાખ્યો એને બદલે 14 મી જાન્યુઆરીએ રાખ્યો હોત તો? શું કે અમારે પવન-બવનનો કશો પ્રોબ્લેમ જ નહીં.’

Monday, June 20, 2022

અરે દીવાનોં! ઈન્હેં પહચાનો!

 "....અને હવે હું વક્તવ્ય માટે નિમંત્રણ આપું છું આપણા આજના મુખ્ય વક્તાને. તેમને કોણ નથી ઓળખતું? બહેનો અને ભાઈઓ, પ્લીઝ, આપની આંગળીઓ નીચી કરી દો. આ સવાલ નથી.

હા, તો અં....અં....ક્યાં ગયું? હા, આ રહ્યું. આજના આપણા મુખ્ય વક્તાશ્રીનો પરિચય આપવો એટલે ગંગાનું માહાત્મ્ય સમજાવવું. ભાઈઓ, પ્લીઝ શાંતિ રાખો. પાછલી હરોળમાં બેઠેલા મિત્રો 'રામ તેરી ગંગા મૈલી'નું ગીત ગાવાનું બંધ કરે એવી નમ્ર અપીલ છે.
અં..અં...હા! તો હું એ કહેતો હતો કે આપણા મુખ્ય વક્તાનો પરિચય શબ્દોમાં આપવો મુશ્કેલ જ નહીં, અશક્ય છે. સાઈલેન્સ, પ્લીઝ! મને છેક અહીં સુધી ચારસો વીસ, ત્રણસો બે જેવા આંકડા સંભળાય છે. શું આપણે આપણા માનવંતા મહેમાનો સાથે આ રીતે વર્તીએ છીએ? આપણે ત્યાં કહેવાયું છે કે અતિથિ દેવો ભવ:. અને દેવો દેવસ્ય ભોજનમ...અને અને ભોજનાન્તે વિષં વારિ....અને પેલું શું....ભોજ્યેષુ માતા...આઈ એમ સોરી! સંસ્કૃત આવે એટલે હું લીટલ બીટ ઈમોશનલ થઈ જાઉં છું.
તો દોસ્તો, આજના હવે પછીના આપણા વક્તાશ્રી પોતાના અતિ વ્યસ્ત કાર્યક્રમમાંથી ખાસ આપણા માટે સમય ફાળવીને આવ્યા છે. અમે એમને ઘેર આ કાર્યક્રમની વાત કરવા ગયા ત્યારે તેઓ આ ઉંમરે પણ રમતમાં વ્યસ્ત હતા. કેવી સ્ફૂર્તિ! એમના પૌત્રે પછી એમને 'ક્વીટ ગેમ' કરી આપ્યું. અમે એમને આ કાર્યક્રમમાં ચીફ ગેસ્ટ તરીકે આવવાની ઑફર કરી, તો એમણે અડધી સેકન્ડમાં જ હા કહી દીધી. એટલું જ નહીં, એમણે કહ્યું કે ગાડીબાડી મોકલવાની જરૂર નથી. રિક્ષામાં જ પોતે આવી જશે. સાહેબો! આવા લોકો આજકાલ છે ક્યાં? પ્લીઝ, આપ 'અહીં', 'ગમે ત્યાં' એવા શબ્દો બોલવાનું બંધ કરો તો હું આગળ તેઓશ્રીનો પરિચય આપી શકું.
આ ઉંમરે પણ તેઓ જ્ઞાનના પ્રસાર કાજે કાર્યરત છે. ડાબી તરફની હરોળમાં બેઠેલી બહેનો, પ્લીઝ! 'નવરો છે', 'નવરો છે'ના પોકારો બંધ કરે. તેઓ માને છે કે હવે પછીનાં વરસોમાં વર્ણવ્યવસ્થા નાબૂદ થઈ જશે અને જ્ઞાનનો જ જમાનો આવશે. આથી તેમણે જ્ઞાનપ્રસારનો ભેખ લીધો છે. દરરોજ સવારે તેઓ પોતાનું કોન્ટેક્ટ લીસ્ટ લઈને બેસે છે અને બે કલાક સુધી સૌને જ્ઞાનવૃદ્ધિ કરતા વોટ્સેપ મેસેજ ફોરવર્ડ કરતા રહે છે. આવા આ કર્મયોગી આજે આપણી વચ્ચે હોવાનો આપણને ગર્વ છે. તેમને તાળીઓથી વધાવીને સ્વાગત કરતાં પહેલાં મને જનાબ ડૉક્ટર શાયર-એ-આઝમ પદ્મવિભૂષણ ભારતરત્ન ગાલિબસાહેબનો એક શેર યાદ આવે છે: 'દિલે નાદાં તુઝે હુઆ ક્યા હૈ, આખિર ઈસ દર્દ કી દવા ક્યા હૈ..
તાળીઓ......."

Sunday, June 19, 2022

માધ્યમની મથામણ

 ગબ્બરગુફાથી પચાસ કોશ દૂર આવેલા રામગઢમાં એક રાત્રે:

"બેટા, ચાલ, સૂઈ જા હવે. નહીંતર ગબ્બર આવશે."
"વન મિનીટ, મોમ! હાઉ કમ ગબ્બર કમ હીયર? યુ નો લાસ્ટ યર વી વીઝીટેડ ધેટ ગબ્બર...."

"સૂઈ જા ને હવે માથાકૂટ કર્યા વગર. હમણાં પેલો ગબ્બરીયો આવશે....."
"મોમ! હાઉ કેન ગબ્બર કમ હીયર? ઈઝન્ટ ઈટ અ સ્મૉલ માઉન્ટેન? યુ નો વી ક્લાઈમ્બ્ડ ધેર વ્હેન વી વીઝીટેડ ગુઝરાટ...."

"તુંય ભઈશાબ! એક તો આ ઈન્ટરનેશનલ બોર્ડની સ્કૂલમાં મૂક્યો ત્યારથી તારું અંગ્રેજી પણ મને સમજાતું નથી. ચાલ, હવે સૂઈ જા."
"મોમ! ડોન્ટ બ્લેમ માય સ્કૂલ. ઓકે? ઈટ વૉઝ યુ હુ ગૉટ મી એડમિટેડ ધેર. આઈ વૉઝ નૉટ વીલીંગ ટુ ગો ધેર, રાઈટ?"

"હવે ગબ્બરનો ટાઈમ......"
"ટુ હેલ વીથ ગબ્બર! હુ ઈઝ ધીસ ગબ્બર, બ્લડી હેલ! આઈ એમ નોટ અ છોટા બચ્ચા."

"દીકુ, તું આવું ઈંગ્લીશ બોલતો હોય તો મને સમજણ પડે. બોલ, શું કહેતો હતો?"
"આઈ વૉઝ ટેલિંગ ધેટ હાઉ કેન ગબ્બર કમ હીયર? યુ નો, ધેર ઈઝ અ સેઈંગ ધેટ માઉન્ટેન વીલ નૉટ કમ ટુ મોહમ્મદ. મોહમ્મદ મસ્ટ ગો ટુ ધ માઉન્ટેન. નાઉ હીયર વી હેવ ગબ્બર ઈન્સ્ટેડ ઑફ મોહમ્મદ. સો ધ થિંગ ઈઝ સિમ્પલ ધેટ ગબ્બર કાન્ટ કામ હીયર. એન્ડ યુ આર ફ્રાઈટનિંગ મી વીથ ધ નેમ ઑફ ગબ્બર. જસ્ટ ટેલ મી, કેન ગબ્બર કમ હીયર?"
"zzzzzz"
"મમ્મા! મોમ? મમ્મી? હેય! હેવ યુ ગોન ટુ સ્લીપ?"
"zzzzzz"
(ડોરબેલનો અવાજ)
"હેય મોમ! જાગ જા, ગબ્બર આ ગયા.."

Friday, June 17, 2022

લગ્નચાળો અને ચૂંટણીગાળો

 (લગ્નચાળો અને ચૂંટણીની મોસમ સાથે આવે ત્યારે....)

"શું લાગે છે તમને?"
"મને લાગે છે કે ઠંડી હજી ચાલુ રહેશે. જુઓ ને, હજી શરૂ જ ક્યાં થઈ છે એવી? જોયું નહીં, હું તો હજી અડધી બાંયનું શર્ટ જ પહેરું છું."
"એમ નહીં, યાર! આ પાર્ટીઓમાંથી......"
"ભઈ, એવું છે ને કે આપણને કોઈ પણ પાર્ટીઓ માટે કશો વિરોધ નથી, જ્યાં સુધી એમાં મને ગાવાનું કહેવામાં ન આવે. આજકાલ તો જ્યાં જઈએ ત્યાં લોકો કારાઓકે શરૂ કરી દે અને પછી વારાફરતી બધાને ગાવાનું કહે છે. હું તો મારી બાથરૂમની સ્ટોપર તૂટેલી હોય તો બી નહાયા વિના ચલાવી લઉં છું, પણ ગાઉં તો નહીં જ."
"હેં? ગાવાનું? આમાં ગાવાનું ક્યાંથી આવે?"
"હુંય એ જ કહું છું કે આમા ગાવાનું આવવું જ ન જોઈએ. યાર, પાર્ટી ગમે એની હોય- બર્થડેની હોય કે કોકના વેડિંગ ડેની, અને કોને ખબર, અચાનક લોકોના લગ્નની સિલ્વર જ્યુબિલીઓ થવા લાગી છે. એ બધામાં આજકાલ લોકોને જાતે ગાવા સિવાય ચાલતું જ નથી."
"અરે, યાર! તમે પણ ઝીંક્યે રાખો છો ને! હું એમ પૂછું છું કે તમારો મત...."
"તો શું આ હું તમારો મત જણાવી રહ્યો છું? આ મારો જ મત છે."
"ઓકે. જવા દો. એટલું કહી દો કે કોણ જીતશે?"
"એવી બધી મને ખબર ન પડે. હું તો સીધુંસાદું એટલું સમજું કે જીતશે ગમે તે એક જ જણ."
"તમારી સાથે ચર્ચા કરવી જ નકામી છે."
"શું વાત કરો છો? આ ચર્ચા હતી? મને એમ કે તમે મારી પરીક્ષા લઈ રહ્યા છો."
(અચાનક સંગીતસંધ્યાના ગાયકો/ ફટાકડાની લૂમ/લગ્નગીતોના ગાયકો/ ડીજે સિસ્ટમનો ઘોંઘાટ શરૂ થઈ જાય છે.)

****
"પેલા સફેદ ઝભ્ભા અને નહેરુ જાકીટવાળાને ઓળખ્યા? એમણે બહુ મોટી શોધ કરી છે, જેનો ફાયદો ભાગ્યે જ કોઈ જાણી શક્યું છે."
"કોણ પેલા બે હાથ જોડીને સૌને નમન કરે છે એ? ફ્રેન્કલી હું છાપાંમાંથી કુપન ફાડવા સિવાય એને જોતો જ નથી. એમના મોં પર તેજ જ કેવું ઝળહળે છે!"

"મોં પરના તેજનું તો.....હવે યાર, તમને શું કહું? એમને લોકો ઓળખે છે જ લાલાભાઈ 'લેક્મે'ના નામથી. એટલે એ વાત જવા દઈએ. એમની શોધ વિશે કહું તો નવાઈ પામી જશો...."
"ઓકે, ઓકે, સમજી ગયો. પેલા ઈવીએમમાં ગમે ત્યાં ચાંપ દબાવીએ તો પણ એક જ પાર્ટીને મત જાય એ શોધ ને? મને લાગ્યું કે ક્યાંક મેં વાંચેલું હતું...અથવા કદાચ મારા દીકરાના સ્કૂલના પ્રોજેક્ટમાં...ડોન્ટ રિમેમ્બર બટ...."

"અરે યાર! તમે પણ શું? એ તો બાપડો સીધોસાદો માણસ છે. એને 'લેક્મે' લગાવવા સિવાય બીજો કોઈ શોખ નથી. કેટરીંગનો એ કિંગ ગણાય છે. અને લગ્નમાં પીરસવા માટે જે લાંબા અને મોટા હાથાવાળા ચમચા વપરાય છે, એમાં હાથો ચમચાનો અને મોં ચમચીનું કરવાનો આઈડિયા પહેલવહેલી વાર એમણે આપેલો. પેલી એક ફિલ્મ આવેલી ને.... જુરાસિક પાર્ક, એમાં ડાઈનોસોરને જોઈને એમને આ વિચાર આવેલો.."
****

"તો બોલો, ભાઈ! શું લેશો?"
"એ તો તમે ઓર્ડર આપો એ મુજબ હું જણાવું."

"શેનો ઓર્ડર? હું તો એમ પૂછું છું કે ચા લેશો કે ઠંડુ?"
"માફ કરશો. જ્યાં સુધી આપણું ડીલ નક્કી ન થાય ત્યાં સુધી હું કંઈ નહીં લઈ શકું."

"ડીલ? તમને કોણે બોલાવ્યા છે? આઈ મીન, તમે કોને મળવા, સોરી, તમે શેના માટે આવ્યા છો, વડીલ?"
"કેમ? તમારે ત્યાંથી ફોન નહોતો આવ્યો કે ઓર્ડર છે એ નક્કી કરવા આવી જાવ."

"અરે કાકા, તમેય શું કલ્લાકના બોલતા નથી. એ તો અમારી બિલકુલ પાછળ. લગન એમને ત્યાં છે. હા, જવું પડશે અહીંથી જ. શું કે એમને ત્યાં બહુ ફરીને જવું પડે છે એટલે અમે વચ્ચે કૉમન ગેટ મૂકાવ્યો છે."
****

"અરે યાર, પેલા ભાઈ કોણ છે? એની હથેળીઓ કોઈકે ફેવીક્વિકથી ચોંટાડી દીધી છે કે શું? જો ને, યાર, હાથ નીચે કરતા જ નથી. એ ઈલેક્શનમાં ઉભા છે કે શું?"
"અરે ના યાર! એણે કેટરીંગનું કામ હમણાં જ શરૂ કર્યું છે."
****

"પછી શું નક્કી કર્યું, સાહેબ?"
"એમાં નક્કી શું કરવાનું? હવે તો પતી ગયું. તમે મોડા પડ્યા."
"અરે મોટાભાઈ, હું ઈલેક્શનનું નથી પૂછતો. તમારે ત્યાં પ્રસંગ હતો એના કેટરિંગના ઓર્ડરની વાત કરેલી ને તમે...."
"નાનાભાઈ, હું પણ એની જ વાત કરું છું. તમને ખ્યાલ નહીં હોય કે મને પોલિટિક્સમાં સહેજે રસ જ નથી."
****
"વડીલ, હું એક્સવાયઝેડ બોલું છું. મારે તમારો મત......"
"ભઈ, આ રીતે અજાણ્યા નંબર પરથી ખોટેખોટા ફોન ન કરો. મત તો અમારે જેને આપવો હોય એને જ આપીશું, સમજ્યા ને!"
"અરે વડીલ, તમે કંઈક ગેરસમજ કરો છો. હું તો તમારો મત...."
"ભઈ, અઢાર વરસના થયા ત્યારથી જ ગેરસમજ કરતા આવ્યા છીએ, તો એક વધારે. રૂબરૂમાં લોહી ઓછું પીવો છો તે પાછા ફોન કરવા લાગ્યા?"
"(મોટેથી) અરે કાકા, સાંભળો તો ખરા. હું એમ પૂછતો હતો કે તમારે ત્યાં હમણાં પ્રસંગ ગયો, એમાં તમે કેટરિંગનો ઓર્ડર જેને આપેલો એ લાલીયાભાઈના મેન્યુ વિશે તમારો મત પૂછવો હતો. તમેય ઝૂડ્યે જ રાખો છો કંઈ સાંભળ્યા વગર..."
"દોસ્ત, એ લાલીયાના મેન્યુનો જ આ કકળાટ છે. બધામાં એણે લાલ મરચું એટલું ધબકાર્યું હતું કે ત્યારનું મગજ તેજ થઈ ગયું છે. બોલો, શું પૂછવું હતું?"
"આભાર, વડીલ."
****
"ભઈ, હાઈક્લાસ ફૂડ હતું, હોં!"
"થેંકયુ કાકા."
"હું શું કહેતો હતો...તમારું કંઈક કાર્ડ-બાર્ડ હોય તો આપી રાખો ને? મારા વોટ્સેપ ગ્રુપમાં બસો ને એકાવન લોકો છે. તો શું કે ક્યારેક જરૂર પડે તો તમારો રેફરન્સ આપીએ. આપણને આવી સમાજસેવામાં બહુ રસ પડે. તમે નહીં માનો, આપણે આવા વીઝીટીંગ કાર્ડનું આખું આલ્બમ બનાવ્યું છે. આ વોટ્સેપ ને એ બધું તો હમણાં આવ્યું. આપણે તો અસલના જમાનાના વોટ્સેપ છીએ. અને આપણી એક ટેવ છે. આપણે એક કાર્ડ એકસ્ટ્રા જ લેવાનું. શું કે સ્ટેન્ડ બાય હોય તો ક્યારેક આઘુંપાછું હોય તો વાંધો નહીં."
"કાકા, આ મુખવાસ ખાધા પછી તમે જેનાથી દાંત ખોતરી રહ્યા છો એ અમારું જ કાર્ડ છે."
"ભઈ, એટલે તો એક એકસ્ટ્રા માગું છું. હવે બે આપજે. આ મુખવાસ તમારો દાંતમાં ભરાઈ જાય એવો છે."

****
"હેં? આટલા બધા ભાવ? કાકા, તમે લૂંટવા બેઠા છો? આ તમારાથી દસમી દુકાને તો અડધા ભાવે ફટાકડા મળે છે."
"ભઈ, એવું છે ને કે એમણે પાકિસ્તાન મોકલવા માટે ક્યારનો સ્ટોક જમા કરી રાખેલો. એટલે એ અડધા ભાવે કાઢવા બેઠા છે. આપણો તો ફ્રેશ માલ છે. ખાસ, લગન માટે ફોડવા જ લાવીએ છીએ."
****
"યાર, એક તો ઠંડી ને આ નદીકાંઠે ખુલ્લો પ્લોટ! લોકો બી આજકાલ ક્યાં ક્યાં લગન રાખતા થઈ ગયા છે!"
"ભઈ, બધું હેતુપૂર્વક ગોઠવાતું હોય છે, સમજ્યા ને!"
"આ નદીના પટમાં બુફેની ડીશ લઈને ચાલતાં ચાલતાંય પગ ખૂંપી જાય છે. એમાં શેનો હેતુ?"
"હેતુ તો ખરો, ખરો ને ખરો જ! તમને ખબર છે કે મંડપમાં કન્યાની એન્ટ્રી સી-પ્લેનમાં થવાની છે?"
****
"બોલ ભઈ! આ તારા બધા ફટાકડા ઉઠાઈ લઈએ. લગન અચાનક ગોઠવાયું છે ને આમેય તમારે ફટાકડા હવે કામના નથી. વીસ ટકામાં આપવા છે?"
"જવા દો, સાહેબ! મોડા છો અને આમેય તમને નહીં પોસાય. અડધી કિંમતે પેલા લોકોને જ વેચી માર્યા. અમે તો પહેલેથી જ કેપ્ચર કરી રાખેલા."
****
"આ રસોઈ હાઈક્લાસ છે, હોં! અને દાળ તો...."
"એ તો વીવીપેટની કમાલ છે."
"હેં?"
"હા. એણે દાળ બનાવી અને પછી અમે બધાએ પડીયો ભરીને પીધી. એટલે કન્ફર્મ જ કે હવે કશું થવાનું નથી. આ આપણું દેશી વીવીપેટ."
****
"સાહેબ, આજે તો હદ થઈ ગઈ, હોં!"
"ખરેખર યાર! આવો દિવસ આવશે એ ખબર નહોતી."
"ખોટું નહીં કહું, પણ...મને અંદાજ હતો જ આવો કે જે રીતે આ ચાલુ થયું છે તો એક દિવસ......"
"લોકો પોતાને મળેલા એવોર્ડોને બદલે ગાળો છપાવડાવશે એ જ ને! "
"હેં? ગાળો? એવોર્ડો? કોની વાત કરો છો તમે? "
"અરે ભાઈ, તમે કોની વાત કરો છો, એ કહો પહેલાં.."
"હું ને.....આ જુઓ, તમે ડીશમાં શું લીધું છે ચાટના કાઉન્ટર પરથી?"
"પાણીપુરી..."
"હા, અને એમાં પાણીને બદલે શું છે?"
"આઈસ્ક્રીમ છે."
"બસ! તો હું એની વાત કરતો હતો."
****
"આ તમારી આંગળી પર શેનો ડાઘ?"
"અરે, જવા દો ને વાત જ....."
"સમજી ગયો. ચૂંટણી તો હજી પરમ દિવસે છે. પણ તમે ક્યાંક બીજે જઈને બોગસ વોટિંગ કરી આવ્યા હશો. આજકાલ એ બહુ ચાલે છે."
"તમને યાર, ખબર ન હોય તો બોલશો નહીં."
"ઓકે. તો તમે જ કહી દો, બસ?"
"હવે શું કહું તમને? હું ઉતરતા ભજિયાનો ટેસ્ટ કરવા ગયો, અને મેં સીધું તાવડામાંથી જ ભજિયું ઉઠાવ્યું."
"ચૂંટણીમાં હવે 'લાઈવ ભજિયાં' આવવા લાગ્યાં?"
"ચૂંટણીમાં નહીં, યાર! લગ્નનો વહીવટ. તો એવો દઝાયો, તો મને કોઈકે કહ્યું કે એની પર ચટણી લગાવી દો. સહેજ ઠંડક રહેશે."
"હા, હોં! અમે ભજીયા પર એમ કરતા."
"અરે! ભજીયા પર નહીં, મારી દઝાયેલી આંગળી પર...."
"તો મને ખ્યાલ નહી કે તેલના ડાઘ પર ચટણી લગાવવાથી આવો ઈન્ક જેવો કલર થઈ જશે. હવે આની મારે પેટન્ટ લેવી પડશે."
"વાઉ ગ્રેટ! મને ખાલી એટલુ કહી દો કે લાલ ચટણી કે પીળી ચટણી?"
"સોરી! હવે ન કહેવાય. કેમ કે, પેટન્ટનો સવાલ છે."
****
"બોલો, તમારી શું સ્ટોરી છે?"
"કશી જ નહીં, સર! બસ, ભૂખ લાગી છે અને સાંભળ્યું કે હવે લગ્નના જમણવારમાં કંકોતરી માંગે છે. એ તો ક્યાંથી લાવવી, સાહેબ? એટલે મને કોઈકે કહ્યું કે પક્ષની ઓફિસે પહોંચી જાવ."
"સારું, કાકા! જુઓ, અહીંથી બહાર નીકળીને ડાબી બાજુ વળશો એટલે 'મનહૂસ પાર્ટી પ્લોટ'માં લગ્ન ચાલે છે. લો, આ કંકોતરી. ઓકે?"

****
"યાર, આ શું? જ્યાં જુઓ ત્યાં લાઈન! મતદારયાદી તપાસવા જઈએ તો લાઈન, આધાર કાર્ડ માટે જઈએ તો લાઈન, એને લીન્ક કરાવવા જઈએ તો એની પણ લાઈન, મત આપવા જઈએ તો લાઈન! હવે કરવું શું?"
"સામું જુઓ. તમારો નંબર આવી ગયો. અહીં પુરીઓ છે અને બાજુમાં ગરમાગરમ રોટલીઓ ઉતરે છે. તમારે શું જોઈએ?"
****
"આ લગ્નવાળાઓ પણ રાજકીય પક્ષોની જેમ ધૂમ ખર્ચા કરવા માંડ્યા છે. ખાણીપીણી, ધૂમધડાકા....! સાલું સમજાતું નથી કે કયા પક્ષમાં કોણ છે."
"અંકલ, આ લગ્નનું ફંક્શન નથી, 'અખિલ ભારત વરાહહિતરક્ષક પાર્ટી'નું સિલ્વર જ્યુબિલી ફંક્શન છે, બસ? સમજાઈ ગયું?"
"આવી કોઈ પાર્ટી છે ખરી? એને પચીસ પચીસ વરસ થઈ ગયાં? આની ઑફિસ ક્યાં મંગળ ગ્રહ પર હતી?"
"અંકલ, પચીસ વર્ષ નહીં, પચીસ સભ્યો થયા એનું સેલિબ્રેશન છે."
****
"અરે યાર! શું વાત છે! આ કાઉન્ટર પર સહેજ પણ લાઈન નહીં! ક્યા બાત હૈ! લાવ ત્યારે, જે હોય એ ગરમાગરમ આવવા દે."
"છુસ્સ્સ્સ્સ્સ્સ્સ્સ! "
"અરે! આ શું છે, દોસ્ત! આટલું બધું ગરમ!"
"કોલસો છે, સર!"
"હેં? કોલસા કબાબ? તમે લોકો યાર બહુ એડવાન્સ્ડ થઈ ગયા છો."
"ના સર, એટલે બધે અમે નથી પહોંચ્યા. આ તો તમે કહ્યું કે ગરમાગરમ આવવા દે. તો હવે આ જ ગરમ રહ્યું છે."
****
"ભઈ, અમે તો અહીં અમારા એક સંબંધીના દીકરાના લગ્નની જાનમાં આવ્યા છીએ. અમારી પાસે પૈસા-બૈસા ન હોય. તમે અમને ખોટા કીડનેપ કરો છો. પૈસા જોઈતા હોય તો એ સંબંધીનું સરનામું આપું. જુઓ આ રહી કંકોતરી. એમણે તો યાર લગનમાં ધૂમ ખર્ચો કર્યો છે. પર ડીશ અગિયારસો પંચાણું રૂપિયાનું તો મેનુ છે. અને લગનમાં બેન્ડવાળા તો છેક પી.ઓ.કે.થી બોલાવેલા છે. અમારી પાસે બહુ બહુ તો ચાંલ્લાનું કવર હોય. એ બી એ લોકોએ લેવાની ના પાડી છે. તમે યાર ખોટો તમારો ટાઈમ બગાડી રહ્યા છો. જુઓ, હવે જમવાનું શરૂ થઈ ગયું હશે. પછી જાનની બસ ઉપડી જશે તો અમે યાર અધવચ્ચે લટકી જઈશું. પ્લીઈઈઈઝ!"
"કાકા, અહીં સહી કરો. અને કાકી, તમે અહીં કરો."
"સહી? શેની? આ શું છે? તમે અમારી પાસે શું લખાવી લેવાના છો?"
"કશું નથી, કાકા. આ તો મેમ્બરશીપ ફોર્મ છે. પાર્ટીમાં સભ્યો તો જોઈએ કે નહીં? જાવ, હવે તમે છૂટ્ટા. બારસોવાળું મેનુ ઝાપટજો બરાબર."
"બારસો નહીં, યાર, અગિયારસો પંચાણું...."

Monday, May 30, 2022

કૂતરાંને બિસ્કીટ ખવડાવનારા હે પુણ્યશાળીઓ!

 દૃશ્ય ૧

(લાંબી લાઈન)
દ્વારપાળ: આવો ભાઈ, તમે છેક અહીં આગળ આવો અને આ ભાઈની પાછળ ઉભા રહી જાવ.
લાંબી લાઈનમાં ઉભેલા અન્યો: એ ભાઈ! એ ભાઈ! આવું ના ચાલે! સાલું ભગવાનના ઘેર પણ આવું અંધેર? હદ થઈ ગઈ.
દ્વારપાળ (ગુસ્સે થઈને): મૂર્ખ લોકો! આવું બોલતાં તમને કીડા કેમ ન પડ્યા? ઈશ્વરને ગાળો આપો છો!
લોકો: ઈશ્વરને ત્યાં અને અમારે નીચે ફેર શો? ત્યાં બી લાઈનમાંથી લોકોને આગળ ખસેડાય છે. તમે બધા કરપ્ટ..... !
દ્વારપાળ (જોરથી): ખામોઓઓઓઓશ! મારી નિયત તરફ આંગળી ચીંધનારાઓ, તમારે એ જાણવું જોઈએ કે આ ભાઈને કેમ આગળ લઈ જવામાં આવ્યા. એ ભાઈએ આખી જિંદગી કૂતરાંને બિસ્કીટો ખવડાવ્યા છે. તમે કદી કૂતરાને હડધૂત કર્યા સિવાય કશું કર્યું છે? નીકળી પડ્યા છો મને કરપ્ટ કહેવા તે...!
(લાઈનના લોકો શાંત)
લાઈનમાંથી જેને આગળ લઈ જવામાં આવ્યા હતા એ સજ્જન: દ્વારપાળભાઈ, મેં આટલું સારું કામ કર્યું છે એની તો મને ખબર જ નહીં, હોં! મારી આગળ પણ ઘણા લોકો ઉભેલા છે? એ લોકો કોને બિસ્કીટ ખવડાવતા હતા? અને કેમ આગળ છે?
દ્વારપાળ: ભાઈ, અતિ જિજ્ઞાસા સારી નહીં. પણ હવે તેં પૂછ્યું જ છે તો કહું કે એ સજ્જનોએ જીવનપર્યંત હાથીને બિસ્કીટ ખવડાવ્યાં છે. એટલે એમનો નંબર તમારી આગળ છે. ઓકે?

દૃશ્ય ૨
(ઑફિસ)
મુકુટધારી સજ્જન: હે દ્વારપાળ! તારામાં અક્કલ છે કે નહીં?
દ્વારપાળ: ના. અક્કલ હોત તો તમારી જગાએ ન બેઠો હોત?
મુ.સ.: તને કોણે કહ્યું કે અહીં બેસવા અક્કલની જરૂર છે? એની વે! તેં પેલા કૂતરાવાળાને લાઈનમાં કેમ આગળ ન ઉભો રાખ્યો?
દ્વારપાળ: પ્રભો! એની આગળ બીજા બહુ લોકો એવા હતા કે જેઓ હાથીઓને બિસ્કીટ નાંખતા હતા. અરે, એક જણે તો એમ બી કીધું કે એના વડવાઓ ટી-રેક્સને પણ બિસ્કીટ ખવડાવતા હતા.
મુ.સ.: એટલે જ તું દ્વારપાળ છે, ભાઈ! સમજ્યો ને! મારે આજે સમસ્ત વિશ્વ હસ્તિ સમાજને મોં દેખાડવું ભારે પડી રહ્યું છે. એ લોકોની માંગણી છે કે એમને બિસ્કીટ ખવડાવીને ભૂખે મારનારા જાલિમોને નર્ક જ મળવું જોઈએ. હવે તું જ કહે, મારે શું કરવું આનું?
દ્વારપાળ: પ્રભો! તમે ગમે તે કહો, પણ મારામાં તમારાથી વધુ અક્કલ છે. મેં પહેલેથી જ એ લોકોને નરકની લાઈનમાં ઉભા રાખેલા છે. અને બિસ્કીટ ખવડાવનારી આખી પ્રજાતિને લાઈનમાં આગળ ઉભી રાખી છે. ઓક્કે?
મુ.સ.:ઓહ! યુ આર જીનિયસ.
દ્વારપાળ: નો. આઈ એમ જ્સ્ટ એન ઓર્ડીનરી દ્વારપાલ. એન્ડ આઈ વાન્ના બી ધ સેઈમ.