અથશ્રી લેપટોપકાંડ

"તમને ટ્રેન મળી ગઈ?"

"હા. ટ્રેનમાં જ છું."

"કઈ ટ્રેનમાં?"

"ગુજરાત ક્વીનમાં."

"કેટલામો ડબ્બો?"

"એ તો ગણ્યો નથી, પણ આગળથી સાતમો આઠમો હશે. પણ છે શું એ કહો ને?"

શુક્રવારની સાંજે નડિયાદથી ગુજરાત ક્વિનમાં હું વડોદરા આવવા માટે બેઠો. આણંદથી ટ્રેન ઊપડી કે હસિતભાઈનો ફોન આવ્યો. અમારી વચ્ચે આવા સવાલજવાબ થયા. હજી કલાકેક પહેલાં જ અમે એમની કોલેજમાં ફાઈનલ રીહર્સલ પતાવેલું. કેમ કે, પછીના દિવસે શનિવારે, 6 જૂને અમદાવાદમાં સળંગ બે કાર્યક્રમ હતા. રિહર્સલ પછી હસિતભાઈ નાઝનીનને, વૈદેહીને અને મને ગોવર્ધનસ્મૃતિમંદીર ઊતારતા ગયેલા. એ વખતે એવી વાત થયેલી કે હજી મારી પાસે કલાકેક છે એટલે હું સ્મૃતિમંદીર બેસીશ. અને પછી ક્વિન પકડીશ. એટલે તેમનો આવો ફોન આવ્યો ત્યારે મને એમ કે આ પૃચ્છા મને ટ્રેન મળી ગઈ કે કેમ એની છે. પણ હું કયા ડબ્બામાં બેઠો છું એની સાથે એમને શી લેવાદેવા? હતી, અને એ દિવસે બરાબરની લેવાદેવા હતી. એમના દીકરા પર્જન્યે મારી સાથે વાત કરી.

વાત કંઈક આવી હતી. પર્જન્ય અત્યારે ગાંધીનગર આવ-જા કરે છે. એ ક્રમમાં તે અમદાવાદથી સાંજે ગુજરાત ક્વિન પકડીને નડિયાદ ઊતર્યો હતો. પણ પોતાની સાથે તે લેપટોપ મૂકેલી બેગ લઈ ગયેલો એને એ ટ્રેનમાં જ ભૂલી ગયેલો. તેણે જણાવ્યું કે એ પોતે ત્રીજા કે ચોથા ડબ્બામાં હતો. એ ડબ્બાના વચલા બારણામાંથી પ્રવેશીને જમણી બાજુ જતાં જે છાજલી હતી એની પર તેણે બેગ મૂકેલી. બેગનો રંગ પીળો. એચ.પી.ની બેગ, જેના આગળના પોકેટમાં એનું ઓળખપત્ર હતું. મારે હવે એ ડબ્બાઓમાં એણે મૂકેલા સ્થાને જઈને એ બેગ છે કે કેમ એની તપાસ કરવાની હતી. દરમિયાન એવી જ બેગનો તેણે ફોટોય મોકલી આપ્યો.

તેની વાત સાંભળીને હું મારી બેઠક પરથી ઊભો થઈ ગયો અને બીજા ડબ્બામાં જવા આગળ વધ્યો. પણ જોયું તો આ બધા ડબ્બા અલગ અલગ હતા. એટલે કે એકમાંથી બીજામાં જઈ શકાય એમ નહોતું. હવે પછી આવનારા વાસદ સ્ટેશને જ હું એ તપાસી શકું. આથી હું બારણા પાસે ઊભો રહ્યો. ટ્રેન આગળ વધી રહી હતી, એવામાં વાસદની પહેલાંના અડાસ સ્ટેશને સિગ્નલ ન મળવાથી એ પ્લેટફોર્મ પર થોભી. એ સાથે જ હું ડબ્બામાંથી ઊતરીને આગળ દોડ્યો અને મારી આગળના ડબ્બાઓમાં પર્જન્યે બતાવેલી જગ્યાએ, બહારથી જોતો જોતો આગળ દોડતો ગયો. પ્લેટફોર્મ પર હાથમાં લીલી ટોર્ચ લઈને ઊભેલા રેલવેના માણસે મને કહ્યું, 'આમાં ચડી જાવ.' પણ તેને અવગણીને હું આગળ વધ્યો. સિગ્નલ મળતાં ટ્રેન ઊપડી એ પહેલાં હું પાંચમા કે છઠ્ઠા ડબા સુધી આવી ગયેલો. હસિતભાઈ સાથે વાત પણ વચ્ચે વચ્ચે ચાલુ હતી. તરત જ વાસદ સ્ટેશન આવ્યું. ફટાફટ નીચે ઊતરીને હું આગળના ડબ્બા જોતો ગયો. પણ મને ક્યાંય બેગ દેખાઈ નહીં. ટ્રેન ઊપડતાં હું ફરી એક વાર એમાં ચડી ગયો. હવે વીસેક મિનીટ પછી વડોદરા સ્ટેશન આવે અને ત્યાં ટ્રેન વધુ સમય થોભે એ વખતે તપાસ કરીશ એમ વિચાર્યું.

દરમિયાન હસિતભાઈએ તેમની રીતે ચક્રો ગતિમાન કરી દીધાં હતાં. વડોદરાના રેલવે ડી.એસ.પી. શ્યાનસાહેબ તેમના પરિચીત હતા. તેમણે સઘળી હકીકત જાણી લીધી. તેમને પણ હસિતભાઈએ બેગનો ફોટો મોકલી આપેલો. તેમણે ડી-સ્ટાફને તૈનાત કરી દીધેલો. એટલે કે ડબ્બા આગળ તો ખરા જ, પણ સ્ટેશનથી બહાર નીકળવાના રસ્તા પર પણ તેમના માણસો ગોઠવાઈ ગયેલા. હસિતભાઈએ અને આ હકીકત જણાવી તેમજ ત્યાંના એક પોલિસકર્મી અજયભાઈનો ફોન નંબર મને મોકલ્યો. જોતજોતાંમાં વડોદરા સ્ટેશન આવ્યું.

અહીં ટ્રેન સહેજ બધુ થોભે, પણ ચડવા માટે ધસારોય વધુ હોય.

મેં જોયું તો બહાર બે પોલિસમેન ઊભેલા હતા અને તેઓ ડબ્બામાં ચડીને છાજલીઓ જોઈ રહ્યા હતા. હું પણ ફટાફટ ઊતરીને બીજા ડબ્બા જોવા લાગ્યો. એવામાં એક ડબ્બામાં ચડેલા અજયભાઈએ બેગ જોઈ અને તેમના સાથીદારને કહ્યું, 'મળી ગઈ.' મેં આ સાંભળ્યું કે તરત હું તેમની પાસે પહોંંચી ગયો અને પૂછ્યું, 'નડિયાદવાળું ને?' તેમના હાથમાં એ જ બેગ હતી. તેમણે પૂછ્યું, 'તમે એમના મિત્ર છો?' હસિતભાઈએ મારા વિશે એમને જણાવેલું. અમે પ્લેટફોર્મ પર ઊભા રહ્યા. તેમણે હસિતભાઈને ફોન જોડ્યો અને પોતે વાત કરીને મારી સાથેય વાત કરાવી. એ પછી તેમણે મને એ બેગ આપી. તેમના સાથીદારે મને બેગ અપાતી હોય એવો ફોટો પાડીને હસિતભાઈને મોકલી આપ્યો. આમ, એક પ્રકરણ અહીં સુખરૂપ પૂરું થયું.

ગુજરાત ક્વિનની સાખે,
મને બેગ સાથે લેપટોપ સોંપતા
રેલ્વે પોલીસના અજયભાઈ ખુમાણ.

પણ એ પછી આ પ્રકરણ અમારે ત્યાં ચાલુ રહ્યું. ઘેર પહોંચ્યો કે મારા હાથમાં અજાણી બેગ જોતાં જ કામિનીએ પૂછ્યું, 'આ કોની બેગ છે?' જવાબમાં મેં એને આખી વાર્તા કરી અને પેલો ફોટો દેખાડ્યો. હવે બીજા દિવસે અમદાવાદ જતાં અમારે યાદ રાખીને એ બેગ (લેપટોપ સાથે) લઈ જવાની હતી.

ઘેર પહોંચીને હસિતભાઈનો ફરી ફોન આવ્યો ત્યારે અમે બન્નેએ કેટલીક કલ્પનાઓ કરી. એ મુજબ શ્યાનસાહેબે ડી-સ્ટાફ તૈનાત રાખેલો અને તેમને સૂચના આપેલી કે કોઈ પણ શખ્સ પીળા રંગની આવી બેગ સાથે બહાર નીકળતો દેખાય એટલે એને પકડવો. અમે પરસ્પર કહ્યું કે ડી-સ્ટાફના માણસો નામ પછી પૂછે, પહેલાં તો ડંડા ફટકારે. આ સંજોગોમાં મને બેગ મળી હોત અને હું એ લઈને બહાર નીકળતો હોત ત્યારે ડી-સ્ટાફના માણસોએ મને જોયો હોત તો... ! આમ વિચારીને અમે બહુ હસ્યા.

બીજી પણ મસ્તીઓ કરી.

કામિનીએ પૂછ્યું કે તમે આ જાણ્યું ત્યારે પર્જન્યને શું કહેલું? હસિતભાઈ કહે કે મેં તો સીધું પીન્કીને (પત્ની લિમિશાને) જ ઠપકો આપ્યો કે મેં તને એ વખતે કહેલું ને કે તું બરાબર બદામ ખાજે, જેથી (આવનારા) દીકરાની યાદશક્તિ સરખી રહે. પણ તેં ન ખાધી તો આજે આ દિવસ જોવાનો આવ્યો!

હસિતભાઈ મારી સાથે ફોન પર વાત કરીને મને ડબ્બા તપાસવાની સૂચના આપી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની સાથે દિવ્યેશ, દેવાંગ, વિષ્ણુ વગેરે મિત્રો બેઠેલા. તેમણે હસિતભાઈને કહ્યું, 'તમે બીરેનભાઈને આવી સૂચનાઓ આપો છો, તો તમે એમની ઉંમર ભૂલી ગયા લાગો છો!'

ખેર! અપડાઉન કરતા ત્યારે મોટે ભાગે છેલ્લા ડબામાં બેસતા અને નંદેસરી ટ્રેન ઊભી રહે ત્યારે નીચે ઊતરીને અમે દોડીને આગળના ડબ્બે આવી જતા એ દિવસો યાદ આવ્યા.

બીજા દિવસે સ્ક્રેપયાર્ડમાં અમે લગભગ આગળપાછળ જ પહોંચ્યા. પર્જન્ય મને જોશભેર ભેટી પડ્યો એ જોઈને બાજુમાં ઊભેલી કામિનીએ કહ્યું, 'અલ્યા, તને લેપટોપ આપશે, હોં!' પણ પડછંદ કદકાઠી ધરાવતા પર્જન્ય અને મારા ભેટવાનું દૃશ્ય મને અફઝલખાન અને શિવાજીની મુલાકાતની યાદ અપાવતું હતું. મેં લેપટોપવાળી બેગ કાઢીને પર્જન્યને સોંપી. એ ઘડીની તસવીર નાઝનીને લીધી. હસિતભાઈએ એ જ તસવીર શ્યાનસાહેબને મોકલીને આખું વર્તુળ પૂરું કર્યું.

||ઈતિશ્રી લેપટોપકાંડ||

એ જ મિલકતની મૂળ માલિકને સોંપણી